Chưa bao giờ Nguyễn Văn Khoa nhận mình là ông chủ dù anh đang quản lý hơn 500 lao động và 1 cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi, phân bón kiêm chức năng xây dựng với doanh thu mỗi năm 20 tỷ đồng. Anh bảo: "Vợ chồng tôi vẫn trồng ngô, trồng lúa và tay nghề của chúng tôi chẳng kém bất cứ một ND nào. Chúng tôi đã từng giành giải nhì cuộc thi cấy của tỉnh. Hai vợ chồng tôi đều là hội viên Hội ND đấy".
Nhận tiền công bằng... cám
Gợi lại quá khứ, vợ anh quay mặt nhanh vào tường quệt nước mắt. "Ít có người phụ nữ￤ nào khổ như tôi ngày ấy". Hai vợ chồng trẻ với 3 sào ruộng mà phải nuôi 8 đứa con ăn học. Chồng thì mải mê với việc Đoàn Thanh niên, Hội ND của xã. Mọi công việc gia đình đổ lên đầu tôi. Mùa vụ thì cấy, gặt cho nhanh ruộng của nhà rồi đi làm thuê cho gia đình khác...
Nỗi khổ của vợ sẽ chẳng được chồng chia sẻ nếu như không có cái lần anh Khoa đi họp về giữa buổi, thấy lũ con ngồi đói ngẩn ngơ, vợ ốm, xanh xao nằm khóc trên giường. Anh lên Ủy ban xin từ chức trưởng ban vận động SXKD giỏi để về làm kinh tế gia đình. "Lúc nào vợ con được ăn no, mặc ấm tôi sẽ quay lại làm việc" - anh giải thích.
Hai vợ chồng bò ra cuốc đất, cuốc vườn, trồng ngô, trồng khoai. Một năm, không bị đói là may mắn lắm rồi. Nhưng cái khổ của họ lại là tiền đóng học phí cho con. Cứ đến tháng, hết đứa này đến đứa khác xin. Chẳng lẽ bắt con bỏ học. Suy đi tính lại, anh quyết định: "Không thể bám mãi vào mấy sào ruộng khoán được, phải xoay thêm nghề khác". Nghe tin người bạn muốn bán lại cái máy xát gạo, anh đến đặt mua và xin chịu một nửa tiền. Cũng may, gia đình họ cũng khá giả nên đồng ý ngay.
Thôn Vinh Hoa nơi anh ở ngày đó chưa có cái máy xát gạo nào. Nghe tin anh lắp máy, mọi người ùn ùn chở bao lớn, bao nhỏ thóc đến. Nhưng phần lớn bà con đều nghèo, không có tiền trả. Chẳng có cách nào khác, anh đành nhận của mỗi người vài cân cám. Cám nhiều, lợn của nhà ăn không hết, vợ anh chở ra chợ bán. Bán rẻ, nên đôi khi người ta vào tận nhà để mua. Thậm chí, họ còn tranh nhau mua. Có người đến mua cám không được nói vui: "Có khi anh phải mở đại lý cám cho bà con thôi!". Gợi ý này đã giúp anh thêm quyết tâm "cắm" sổ đỏ vay vốn mở đại lý thức ăn chăn nuôi.
Nghề gì tạo được nhiều việc làm là tôi "ôm"
Cái ngày đói khổ ấy của vợ chồng anh đã qua 20 năm. Bây giờ, họ đã có cơ ngơi trị giá hàng trăm tỷ đồng. Một khu liên hoàn sản xuất cám, chăn nuôi lợn, gà. Một khu nhập, sản xuất phân bón và một công ty xây dựng có uy tín trong tỉnh. Vợ chồng anh còn có mạng lưới gồm hàng trăm đại lý lớn nhỏ chuyên phân phối thức ăn chăn nuôi và phân bón tại các huyện. Giải thích về sự "ôm đồm" lắm nghề và toàn là những việc không liên quan đến nhau, chị Hiệp- vợ anh cho biết: "Cũng tình cờ thôi. 5 năm trước, UBND xã Hợp Thành muốn xây dựng một tượng đài liệt sĩ. Nhưng vì không có kinh phí nên công trình phải bỏ dở dang. Lãnh đạo xã đã đến tận nhà, thuyết phục vợ chồng tôi đầu tư hoàn thiện công trình. Kinh phí Ủy ban xã sẽ trả dần. Chẳng cần suy nghĩ, anh Khoa nhận luôn và hôm sau thuê thợ ra làm. "Từ công trình đầu tiên ấy, chúng tôi quyết định mở thêm ngành xây dựng"- anh cho hay.
Ngoài 500 công nhân làm công, ăn lương. Hiện nay, vợ chồng anh còn thuê thêm 7 kỹ sư xây dựng và 1 kỹ sư phân bón hoá học. Anh chị cũng đang có kế hoạch mở rộng thị trường ra các tỉnh lân cận và khu vực miền Trung. "Công việc gì giải quyết việc làm cho nhiều lao động là tôi "ôm". Đấy cũng là cách tôi trả ơn cho bà con làng xóm, những người đã giúp vợ chồng tôi gây dựng sự nghiệp"- anh tâm sự.
